Çmimet e ushqimeve dhe pijeve joalkoolike në Mal të Zi janë rritur me 48 për qind nga gushti i vitit 2021 deri në gusht të vitit 2026, ndërsa paga minimale bruto është rritur me 102 për qind, sipas një analize të Euronews Business të bazuar në të dhënat e Eurostat.
Sipas përllogaritjes së paraqitur në analizë, rritja e pagës minimale ka bërë që fuqia blerëse e saj për ushqime të jetë rreth 37 për qind më e lartë se pesë vjet më parë. Me këtë tregues, Mali i Zi është në të njëjtin nivel me Serbinë në mesin e 26 vendeve evropiane të përfshira në krahasim.
Megjithatë, këto të dhëna nuk nënkuptojnë se ushqimet në Mal të Zi janë të lira apo se familjet kanë më pak shpenzime. Analiza krahason vetëm ndryshimin e pagës minimale bruto me rritjen e çmimeve të ushqimeve dhe pijeve joalkoolike dhe nuk përfshin ndikimin e qirave, faturave, tatimeve dhe shpenzimeve të tjera të jetesës.
Mali i Zi ndër vendet me rritjen më të madhe të çmimeve të ushqimeve
Në Bashkimin Evropian, ushqimet dhe pijet joalkoolike janë shtrenjtuar mesatarisht me 34 për qind gjatë pesë viteve të fundit.
Në Mal të Zi, rritja ka qenë 48 për qind, pra 14 pikë përqindjeje mbi mesataren e BE-së.
Në grafikun e Euronews, para Malit të Zi renditen Turqia, Hungaria, Bullgaria, Rumania, Estonia dhe Lituania. Turqia është dukshëm jashtë këtij grupi, me një rritje kumulative të çmimeve të ushqimeve prej 752 për qind.
Brenda BE-së, rritjet më të mëdha janë regjistruar në Hungari me 57 për qind, Bullgari me 54 për qind dhe Rumani me 53 për qind. Në anën tjetër të renditjes ndodhet Zvicra, ku çmimet janë rritur me vetëm rreth 5 për qind.
Rritja prej 48 për qind në Mal të Zi do të thotë se një sasi ushqimesh dhe pijesh joalkoolike që në gusht të vitit 2021 kushtonte 100 euro, sipas këtij indeksi mesatar të çmimeve, në gusht të vitit 2026 do të kushtonte rreth 148 euro.
Paga minimale bruto është më shumë se dyfishuar
Në të njëjtën periudhë, Mali i Zi ka regjistruar një rritje prej 102 për qind të pagës minimale bruto, duke u renditur ndër vendet me rritjen më të madhe në këtë tregues.
Rritje më të lartë kanë pasur vetëm Turqia, me 823 për qind, dhe Serbia, me 103 për qind.
Në vendet e tjera të përfshira në krahasim, paga minimale bruto është rritur me 93 për qind në Hungari, 88 për qind në Rumani, 87 për qind në Bullgari dhe 86 për qind në Kroaci.
Krahasimi bëhet mbi bazën e ndryshimit të pagave në monedhat vendase dhe nuk tregon se cili shtet ka pagën minimale më të lartë në vlerë absolute, për shembull të shprehur në euro.
Në ekonomitë e mëdha evropiane, paga minimale bruto është rritur me 46 për qind në Gjermani, 29 për qind në Spanjë dhe 20 për qind në Francë.
Fuqia blerëse e pagës minimale për ushqime është rritur 37 për qind
Kur rritja e pagës minimale krahasohet me rritjen e çmimeve të ushqimeve, Mali i Zi dhe Serbia kanë shënuar rritjen më të madhe të fuqisë blerëse të pagës minimale për ushqime në grupin e analizuar, me rreth 37 për qind.
Në terma ilustrues, kjo do të thotë se nëse paga minimale e vitit 2021 mundësonte blerjen e 100 shportave të njëjta ushqimore, në gusht të vitit 2026 ajo do të mundësonte blerjen e rreth 137 shportave të tilla, sipas metodologjisë së analizës.
Pas Malit të Zi dhe Serbisë renditen Kroacia me 30 për qind dhe Shqipëria me 27 për qind, ndërsa Rumania dhe Hungaria kanë regjistruar rritje prej rreth 23 për qind.
Në tri nga 26 vendet e analizuara, rritja e pagës minimale nuk ka arritur të kompensojë shtrenjtimin e ushqimeve. Rënia më e madhe e fuqisë blerëse për këtë kategori është regjistruar në Maltë, me 6 për qind, e ndjekur nga Spanja me 5 për qind dhe Franca me 4 për qind.
Rritja e fuqisë blerëse për ushqime nuk tregon standardin e përgjithshëm të jetesës
Të dhënat duhet të lexohen me kujdes, pasi rritja e pagave dhe ajo e çmimeve nuk krahasohen thjesht duke zbritur një përqindje nga tjetra.
Për shembull, në Turqi paga minimale është rritur me 823 për qind, ndërsa çmimet e ushqimeve me 752 për qind. Edhe pse diferenca është 71 pikë përqindjeje, fuqia blerëse për ushqime është rritur shumë më pak, rreth 8 për qind.
Për Malin e Zi, të dhënat tregojnë se paga minimale bruto është rritur më shpejt se çmimet e ushqimeve, pavarësisht shtrenjtimit të konsiderueshëm të produkteve ushqimore.
Megjithatë, ky rezultat nuk do të thotë se punonjësit në Mal të Zi kanë fuqi blerëse më të madhe se punonjësit në vendet më të pasura evropiane. Krahasimi mat ndryshimin brenda secilit vend në raport me vitin 2021 dhe jo nivelin absolut të fuqisë blerëse mes shteteve.
Po ashtu, rezultati nuk mund të zbatohet automatikisht për të gjithë qytetarët, pasi pagat e punonjësve të tjerë dhe pensionet nuk janë domosdoshmërisht rritur me të njëjtin ritëm si paga minimale.
Post a Comment
0Comments