Rregullat e reja mund të sjellin ndryshime të dukshme në pikat kufitare të Malit të Zi. Projektligji i ri parashikon kontrolle më të detajuara të udhëtarëve, përdorim më të gjerë të të dhënave biometrike dhe sistemeve elektronike, procedura të reja për pikat kufitare, si dhe gjoba më të larta për shkelje të caktuara.
Qeveria e Malit të Zi ka miratuar Projektligjin për Kontrollin Kufitar, i cili aktualisht ndodhet në procedurë parlamentare. Dokumenti synon përafrimin e sistemit malazez me rregullat e Bashkimit Evropian dhe standardet e zonës Shengen.
Sipas arsyetimit të projektligjit, qëllimi është zbatimi i legjislacionit të BE-së që lidhet me kalimin e kufijve, kontrollin kufitar dhe menaxhimin e integruar të kufirit, në kuadër të procesit të anëtarësimit të Malit të Zi në Bashkimin Evropian.
Kontrollet do të mbështeten edhe në databaza ndërkombëtare
Gjatë kontrollit kufitar nuk do të verifikohen vetëm dokumentet e udhëtimit dhe identiteti i personit. Autoritetet do të mund të kontrollojnë edhe të dhënat në databaza përkatëse kombëtare dhe ndërkombëtare.
Në këtë kuadër përfshihen Sistemi Informativ Shengen (SIS), Sistemi Informativ i Vizave (VIS) dhe Sistemi i Hyrje-Daljeve (EES).
Projektligji e vendos kontrollin kufitar në një sistem më të gjerë informativ, ku të dhënat nga burime të ndryshme mund të përdoren për verifikimin e personave dhe dokumenteve.
Një nga ndryshimet e rëndësishme lidhet me përdorimin e të dhënave biometrike. Gjatë kontrolleve më të detajuara mund të krahasohet fotografia e personit dhe identifikues të tjerë biometrikë nga dokumenti i udhëtimit me të dhënat biometrike të mbledhura në pikën kufitare.
Policia kufitare do të mund të përdorë pajisje për lexim automatik të dokumenteve të udhëtimit dhe targave të automjeteve. Gjithashtu parashikohet përdorimi i pajisjeve për fotografim, regjistrim video, marrje të shenjave të gishtërinjve dhe të dhënave të tjera biometrike.
Në pikat kufitare dhe përgjatë vijës kufitare parashikohet edhe përdorimi i mbikëqyrjes me kamera.
Megjithatë, përdorimi i disa sistemeve, përfshirë EES, SIS dhe VIS, nuk do të nisë automatikisht me hyrjen në fuqi të ligjit. Ato do të përdoren pasi Mali i Zi të jetë lidhur teknikisht me këto sisteme dhe të marrë autorizimin përkatës.
Çfarë do të kontrollohet gjatë hyrjes dhe daljes?
Gjatë hyrjes në vend do të kontrollohen, ndër të tjera, kushtet për hyrje, vlefshmëria e dokumenteve të udhëtimit, çipi elektronik i dokumentit, të dhënat biometrike dhe kohëzgjatja e lejuar e qëndrimit.
Në dalje do të verifikohet edhe nëse personi ka tejkaluar afatin e lejuar të qëndrimit, përfshirë kontrollet përmes sistemit EES.
Autoritetet do të mund të kontrollojnë gjithashtu nëse personi, automjeti apo sendet që transporton paraqesin rrezik për sigurinë e brendshme, rendin publik ose shëndetin publik.
Projektligji parashikon edhe një qasje më fleksibile në situatat kur zbatimi i të gjitha procedurave në mënyrë strikte do të shkaktonte pengesa të mëdha në qarkullim. Në raste të tilla do të merret parasysh vlerësimi i rrezikut.
Rregulla të reja për pikat kufitare
Me ligjin e ri përcaktohen më qartë kategoritë e pikave kufitare, duke përfshirë pikat e përhershme, të përbashkëta, sezonale dhe të përkohshme.
Pikat e përkohshme mund të hapen për aktivitete të ndryshme, si ushtrime për parandalimin e katastrofave, aktivitete kulturore, fetare, shkencore, profesionale, sportive dhe turistike. Ato mund të përdoren edhe për devijimin e trafikut apo për aktivitete të caktuara bujqësore dhe ekonomike.
Në hapësirat e pikave kufitare, lëvizja dhe qëndrimi do të kufizohen për personat që kanë arsye të ligjshme për të qenë aty, përfshirë zyrtarët, udhëtarët dhe punonjësit që kryejnë veprimtari në atë zonë.
Punonjësit do të kenë detyrimin të mbajnë shenja identifikuese të dukshme.
Projektligji parashikon gjithashtu ndalimin e fotografimit dhe filmimit pa autorizim në zonat e pikave kufitare.
Kontrolli i kufirit në tokë dhe në det
Mbikëqyrja e kufirit shtetëror do të kryhet në tokë, në det dhe në ujërat e brendshme detare, bazuar në analizën e rrezikut dhe vlerësimin e kërcënimeve.
Policia kufitare do të mund të vendosë barriera dhe pengesa të tjera për të parandaluar kalimet e paligjshme, të verifikojë identitetin dhe të dhënat në databazat në dispozicion, si dhe të ndalojë dhe kontrollojë mjetet lundruese.
Në rastet kur siguria e kufirit konsiderohet më e rrezikuar, parashikohet edhe mundësia e angazhimit të njësive të tjera të policisë dhe të Ushtrisë së Malit të Zi, në përputhje me ligjin.
Qendër e re koordinimi dhe bashkëpunim me Frontex
Një pjesë e veçantë e projektligjit i kushtohet bashkëpunimit ndërkombëtar në kontrollin e kufirit.
Këtu përfshihet bashkëpunimi me shërbimet e huaja të sigurisë, Frontex-in, organizatat ndërkombëtare dhe agjencitë përkatëse.
Parashikohet krijimi i një Qendre Kombëtare Koordinimi dhe një pasqyre kombëtare të situatës kufitare, në lidhje me sistemin EUROSUR.
Sipas dokumentit, kjo qendër do të mundësojë shkëmbimin e vazhdueshëm të informacionit ndërmjet institucioneve që marrin pjesë në menaxhimin e integruar të kufirit.
Projektligji përcakton gjithashtu mënyrën e financimit të bashkëpunimit operacional me Frontex-in. Fondet që mund të sigurohen nga kjo agjenci për këto aktivitete do të përdoren për qëllimet e përcaktuara dhe nuk do të mund të orientohen në përdorime të tjera.
Gjoba deri në 30 mijë euro
Projektligji parashikon edhe masa ndëshkuese për shkeljet e rregullave të reja.
Për personat juridikë, gjobat mund të variojnë nga 5 mijë deri në 30 mijë euro, ndër të tjera për fotografim ose filmim të paautorizuar në zonën e pikës kufitare, mosrregullimin apo mos pajisjen e pikave kufitare dhe veprime të caktuara që pengojnë kontrollin kufitar.
Për personat fizikë, në raste të caktuara parashikohet gjobë nga 200 deri në 800 euro. Kjo mund të aplikohet, ndër të tjera, për mosdeklarimin e aktiviteteve të caktuara në zonën pranë kufirit, lëvizjen ose qëndrimin jashtë hapësirave të lejuara në pikën kufitare, moszbatimin e urdhrave të policisë apo shkeljen e detyrimeve të tjera të përcaktuara me ligj.
Kur mund të hyjë në fuqi ligji i ri?
Në arsyetimin e projektligjit thuhet se zbatimi i tij nuk kërkon fonde shtesë nga buxheti i shtetit, pasi, sipas Qeverisë, ndryshimet e propozuara nuk krijojnë detyrime të reja financiare për buxhetin.
Qeveria ka propozuar që ligji të miratohet me procedurë të përshpejtuar, me argumentin se nevojitet zbatimi sa më i shpejtë i rregullave të reja dhe përmirësimi i sistemit të kontrollit kufitar.
Synimi kryesor është harmonizimi i legjislacionit të Malit të Zi me Kodin Shengen për Kufijtë dhe legjislacionin e Bashkimit Evropian, në kuadër të procesit të integrimit evropian.
Me hyrjen në fuqi të ligjit të ri, ligji aktual për kontrollin kufitar do të pushojë së zbatuari. Ligji i ri, sipas propozimit, do të hyjë në fuqi ditën e tetë pas publikimit në Fletoren Zyrtare të Malit të Zi.
Post a Comment
0Comments