Kampi i 15-të edukativ për diabetin nis sonte në hotelin “Princess” në Tivar dhe do të zgjasë deri më 20 shtator. Tema kryesore e edicionit jubilar është “Diabeti dhe nefropatia – mes kufizimeve dhe mundësive”.
Qëllimi i këtij aktiviteti, i cili organizohet prej 15 vitesh, është rritja e ndërgjegjësimit për rëndësinë e parandalimit dhe trajtimit të duhur të diabetit. Gjatë viteve, përmes shkëmbimit të përvojave me vendet e rajonit, nga kampi kanë dalë edhe iniciativa të ndryshme për sigurimin e pajisjeve mjekësore për personat me diabet.
Themeluesja e kampit, dr. Valentine Kaliniq, interniste-endokrinologe dhe presidente e shoqatës “Plavi krug”, vlerëson se gjatë një dekade e gjysmë është bërë përparim i rëndësishëm në ndërgjegjësimin për sëmundjen dhe pasojat që mund të shfaqen nëse terapia nuk zbatohet rregullisht dhe siç duhet.
Një nga rezultatet e rëndësishme të iniciativave të kampit ishte sigurimi i shiritave për matjen e sheqerit në gjak për pacientët mbi 18 vjeç.
“Ky ishte një sukses i madh, sepse shiritat për diabetin përbënin një shpenzim të konsiderueshëm për familjet. Pa to, personat me diabet e kanë shumë të vështirë menaxhimin e përditshëm të sëmundjes. Fatkeqësisht, ende nuk i kemi në dispozicion në të njëjtën mënyrë për diabetin e tipit 2”, tha Kaliniq.
Sipas saj, pas disa vitesh u siguruan edhe sensorë dhe pompa insuline, ndërsa një nga objektivat e radhës është që sensorët të jenë të disponueshëm edhe për personat me diabet të tipit 1 pas moshës 27 vjeç.
Kaliniq thekson se parandalimi i komplikimeve është shumë më pak i kushtueshëm sesa trajtimi i pasojave të avancuara të diabetit.
Diabeti po prek edhe fëmijët
Sipas mjekes, diabeti është në rritje dhe nuk po kursen as moshat e vogla.
“Në praktikë kemi foshnja vetëm dy muajshe, por edhe persona mbi 80 vjeç me diabet. Sigurisht, simptomat mund të jenë të ndryshme, por mënyra e trajtimit dhe monitorimit ka shumë pika të përbashkëta”, shpjegon ajo.
Një vëmendje e veçantë duhet t’u kushtohet fëmijëve me diabet. Me fillimin e vitit shkollor, prindërit duhet t’i informojnë mësuesit, pedagogët dhe psikologët për gjendjen e fëmijës, në mënyrë që të krijohet një mjedis mbështetës dhe jo diskriminues.
Fëmijët me diabet duhet të kenë mundësi të konsumojnë ushqimin e planifikuar në kohën e duhur dhe, kur është e nevojshme, të largohen nga klasa për të matur nivelin e sheqerit apo për të marrë insulinën.
Kaliniq thekson gjithashtu se sëmundjet autoimune janë në rritje dhe se në praktikën mjekësore janë hasur edhe raste kur dy fëmijë nga e njëjta familje janë diagnostikuar me diabet.
Sipas saj, fëmijët shpesh përshtaten mirë me mënyrën e jetesës që kërkon diabeti, pasi mësohen që në moshë të vogël me kontrollin e ushqimit, matjen e sheqerit dhe terapinë.
Një periudhë veçanërisht e rëndësishme është tranzicioni nga kujdesi pediatrik drejt trajtimit nga endokrinologu, zakonisht mes moshës 16 dhe 18 vjeç.
Në fokus nefropatia diabetike
Tema kryesore e këtij edicioni është nefropatia, pasi diabeti mund të shkaktojë dëmtime serioze të veshkave.
Kaliniq vlerëson se shërbimet këshilluese për diabetin duhet të jenë më aktive, ndërsa pacientët duhet të kenë qasje më të mirë në informacionin për mënyrën e menaxhimit të sëmundjes dhe përdorimin e pajisjeve moderne.
“Është e rëndësishme që pacientëve t’u shpjegohet si matet sheqeri, si përdoren shiritat dhe pompat. Për këtë arsye kam propozuar që në Spitalin e Përgjithshëm të Tivarit të krijohet një ambulancë e veçantë, ku stafi mjekësor dhe teknik të ndjekë risitë dhe të edukojë si veten, ashtu edhe pacientët”, tha ajo.
Në kamp do të diskutohet edhe për ushqyerjen, risitë në trajtimin e diabetit dhe shtatzëninë, ndërsa këtë vit theksi kryesor është te sëmundjet e veshkave.
Sipas Kaliniq, personat me diabet të tipit 2 mund të kenë që në fillim faktorë rreziku për zhvillimin e sëmundjeve të veshkave. Ajo thekson rëndësinë e diagnostikimit dhe trajtimit në fazat e hershme, me qëllim që të ngadalësohet përparimi i sëmundjes dhe, kur është e mundur, të shmanget dializa.
Në kamp do të marrin pjesë nefrologë dhe nefrologë pediatrikë nga Mali i Zi, ndërsa pacientët do të kenë mundësi të marrin këshilla në varësi të fazës së sëmundjes.
Pacientët që ndodhen në fazat fillestare do të mësojnë si të ushqehen, si të mbajnë nën kontroll sheqerin dhe tensionin e gjakut dhe si të ngadalësojnë përparimin e komplikimeve. Ata që tashmë përballen me dializën do të marrin këshilla për parandalimin e komplikimeve të tjera serioze.
Një pjesë e rëndësishme e kampit do të jetë edhe shkëmbimi i përvojave mes vetë pacientëve, të cilët ndodhen në faza të ndryshme të sëmundjes.
Në aktivitet do të marrin pjesë edhe gra të reja që prej vitesh jetojnë me diabet. Disa prej tyre kanë marrë pjesë në kamp që në moshën 15-16 vjeç dhe sot janë nëna, duke ndarë përvojat e tyre lidhur me shtatzëninë dhe diabetin.
Mjekë dhe pacientë nga Mali i Zi dhe rajoni
Organizatorët e këtij takimi tradicional janë OJQ “Plavi krug” – Shoqata për luftën kundër diabetit në Tivar dhe Federata e Shoqatave të Diabetit të Malit të Zi.
Në kamp marrin pjesë mjekë nga Mali i Zi dhe vendet përreth, kryesisht specialistë të endokrinologjisë dhe nefrologjisë.
Ata do të shpjegojnë ndikimin e diabetit në funksionin e veshkave, komplikimet e mundshme dhe mënyrat për t’i parandaluar ose vonuar ato. Në program do të përfshihen edhe psikologë, të cilët do t’i ndihmojnë pacientët të përballen me ngarkesën psikologjike dhe ndryshimet në jetën e përditshme që sjell sëmundja.
Dita e tretë e kampit do t’i kushtohet temës “Teknologjia, kujdesi shëndetësor dhe qasja gjithëpërfshirëse ekipore”, me fokus te përdorimi i teknologjive moderne dhe bashkëpunimi mes pacientëve dhe profesionistëve shëndetësorë.
Post a Comment
0Comments